Chuyên mục: Môi trường

Phát triển bền vững hệ sinh thái rừng ngập mặn tại thôn Tân Xuân, xã Gio Việt, huyện Gio Linh

Ngày cập nhật:  4/1/2015 2:33:41 AM

      Theo đánh giá của Ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) thuộc Liên hiệp quốc, Việt Nam và Bangladesh là hai nước chịu thiệt hại nặng nề nhất do nước biển dâng vì tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu.
     Vai trò của rừng ngập mặn (RNM) trong việc bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, là "lá phổi xanh" rất quan trọng đối với vùng ven biển, RNM còn được biết đến như những "bức tường xanh" có tác dụng phòng hộ trước gió và sóng biển. Nhiều cơn bão lớn đổ bộ vào nước ta những năm qua, nơi nào RNM được trồng và bảo vệ tốt thì các đê biển vùng đó vẫn vững vàng trước sóng gió.
     Thôn Tân Xuân có diện tích rừng ngập mặn 4,5ha và gần 8 ha đất ngập nước được sử dụng để nuôi trồng thủy sản. Tuy nhiên, do ô nhiễm môi trường, các ao nuôi tôm dần bỏ hoang, trở thành các điểm tập kết rác thải gây ảnh hưởng lớn đến diện tích rừng ngập mặn hiện có.

 

 

 

  Hiện trạng vùng rừng ngập mặn và các ao nuôi tôm bỏ hoang tại thôn Tân Xuân, xã Gio Việt, huyện Gio Linh trước khi thực hiện dự án

 

      Từ thực tế đó, năm 2012, Trung tâm Quan trắc và Kỹ thuật Môi trường Quảng Trị đã được Quỹ Rừng ngập mặn cho tương lai (MFF-SGF) tài trợ kinh phí thực hiện dự án “ Cải tạo, phục hồi môi trường và phát triển bền vững hệ sinh thái rừng ngập mặn tại thôn Tân Xuân, xã Gio Việt, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị”, thời gian thực hiện từ tháng 9/2012 – tháng 6/2013.
     Các hoạt động chủ yếu của dự án bao gồm:
     - Nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng ngập mặn,
     - Xây dựng quy chế về rác thải cho người dân, hỗ trợ thùng rác đặt tại một số điểm đổ rác thải;
     - Xây dựng hương ước bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng ngập mặn;
     - Ra quân trồng 2ha bần chua quanh ao nuôi tôm kém hiệu quả
   

 

 


  Lễ phát động trồng rừng ngập mặn tại thôn Tân Xuân, xã Gio Việt, huyện Gio Linh vào tháng 4/2013

 

      Trong hai năm qua, Chính quyền và người dân địa phương đã rất tích cực hành động để phát huy những kết quả mà dự án mang lại. Sau khi dự án kết thúc, Chính quyền xã Gio Việt và thôn Tân Xuân đã có chủ trương bảo vệ khu vực rừng ngập mặn, cấm các hành vi săn bắt động vật, chặt phá bừa bãi cây ngập mặn, đồng thời theo dõi người dân thực hiện hương ước bảo vệ môi trường, bảo vệ rừng ngập mặn được xây dựng dựa trên các cuộc họp lấy ý kiến nhân dân mà dự án đã hỗ trợ để xây dựng. Cơ chế thu gom rác thải vẫn phát huy hiệu quả rất tốt, người dân ý thức cao việc bỏ rác đúng nơi quy định, không những thế, mô hình thu gom rác đã được xã Gio Việt nhân rộng cho các thôn lân cận như Xuân Tiến, Xuân Ngọc nhằm giải quyết vấn đề rác thải trong khu vực.
      Ngoài ra, Trung tâm Quan trắc và Kỹ thuật Môi trường Quảng Trị (TTQT) cũng thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình trạng của cây ngập mặn, kịp thời hướng dẫn cho người dân các kỹ thuật chăm sóc, cập nhật tình trạng thông tin về khí hậu thời tiết tác động đến rừng ngập ngập mặn và những hoạt động của người dân trong việc bảo vệ hoặc gây ảnh hưởng xấu đến rừng ngập mặn. Điều này có tác dụng như một động thái thường xuyên nhắc nhở, tuyên truyền để người dân không ngừng nâng cao ý thức trong việc bảo tồn và phát triển những giá trị của rừng ngập mặn, đồng thời cũng giúp TTQT thu thập các thông tin cần thiết phục vụ cho việc lên phương án mở rộng diện tích rừng ngập mặn ở các xã vùng cửa sông, ven biển.
   

 

 


Ao nuôi tôm đã được phủ một màu xanh cây ngập mặn, môi trường đang được phục hồi từng ngày

 

     Qua các cuộc khảo sát thực địa thăm rừng và tiếp xúc với người dân, chúng tôi nhận thấy được tâm trạng tươi vui, phấn khởi của người dân khi mà rừng ngập mặn đã và đang từng ngày đem lại những lợi ích có thể nhìn thấy được. Trước mắt người dân là một cảnh quan xanh tươi mát mẻ của những cây bần đang lớn dần và cho hoa. Trong các hồ nuôi quảng canh các loài tôm, cá đang dần dần sinh sôi phát triển. Người dân mong muốn sẽ có những dự án mới để hỗ trợ nguồn vốn cũng như kỹ thuật để cải thiện sinh kế, xây dựng nơi đây thành một khu sinh thái ngập nước đặc trưng của địa phương. Chính sự liên hệ thường xuyên giữa TTQT và người dân địa phương để trao đổi các thông tin cần thiết là động lực để việc phát triển rừng ngập mặn dựa vào cộng đồng được phát huy hiệu quả và mang lại những lợi ích bền vững về mặt môi trường và sinh kế cho người dân.
       Cách làm của dự án là không mới, nhưng hoàn toàn phù hợp với thực tế, được chính quyền và người dân ủng hộ, đặc biệt trong bối cảnh các địa phương đang triển khai CTMTQG xây dựng Nông thôn mới thì những kết quả tích cực mà dự án mang lại sẽ là một mô hình điểm cho các vùng đang gặp vấn đề tương tự ở  Quảng Trị nói riêng và miền Trung nói chung. Chính vì thế, cần thiết phải có nhiều hơn nữa các dự án về bảo tồn và phát triển rừng ngập mặn cho địa phương nhằm tăng cơ hội phát triển sinh kế ven biển và bảo vệ người dân trước thiên tai và BĐKH.                                    
                    

                                      Bài và ảnh: Bùi Thị Thúy Nhi

                                               (Trung tâm Quan trắc và KTMT)
 

   Phát động thực hiện Mô hình Tăng cường năng lực phân loại, xử lý rác tại nguồn khu vực nông thôn hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới 5/6/2020
   Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức tiêu huỷ hàng hải sản tồn kho bị hư hỏng tại cơ sở bà Lê Thị Thuộc, khu phố An Đức 3, thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh
   Ngày quốc tế Đa dạng sinh học 22/5/2020: Các giải pháp của chúng ta sẵn có ở thiên nhiên
   Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức thẩm định trực tuyến Báo cáo Đánh giá tác động môi trường
   UBND tỉnh làm việc tại Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường để giải quyết một số nhiệm vụ cấp bách năm 2020
   Khảo sát thực địa kết hợp tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án Nhà máy Điện gió Phong Liệu
   Nhiều hoạt động sôi nổi thực hiện phong trào “Chống rác thải nhựa” trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
   Kiểm tra, khắc phục sự cố tràn dầu tại trạm trộn bê tông nhựa của Công ty Việt Ren
   Kiểm tra và xác định nguyên nhân cá chết ở hồ Đai An, thành phố Đông Hà
   Phát động thực hiện mô hình “Tăng cường năng lực phân loại rác tại nguồn khu vực nông thôn thí điểm tại xã Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng” hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2019