Chuyên mục: Môi trường

Sự cần thiết phải bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ động vật hoang dã

Ngày cập nhật:  7/17/2016 4:14:01 PM

(QT) - Quảng Trị là vùng có tính đa dạng sinh học cao. Hệ động, thực vật ở đây rất phong phú và đa dạng với hơn 98 loài thú, 198 loài chim, 83 loài lưỡng cư, bò sát, hơn 336 loài cá và khoảng 2.152 loài thực vật, trong đó có nhiều loài đặc hữu, nguy cấp, quý hiếm như: Gà lôi lam mào trắng, sao la, mang lớn, thỏ vằn; đinh tùng, lan hài, trầm hương... , trong đó có nhiều loài động, thực vật đang bị đe dọa tuyệt chủng. Riêng tại đảo Cồn Cỏ có đến 113 loài san hô, 57 loài rong cỏ biển, 224 loài cá biển khơi. Đây cũng khu vực sinh sản của nhiều loài thủy hải sản quý hiếm, có giá trị kinh tế cao và đặc hữu của vùng biển Trung Bộ, đồng thời là nơi bổ sung nguồn giống tự nhiên cho các vùng biển lân cận.
 

  Triển khai dự án trồng rừng ngập mặn để bảo vệ hệ sinh thái bền vững.  Ảnh: H.N.K
 
Để triển khai thực hiện Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, tỉnh Quảng Trị đã ban hành “Kế hoạch Hành động đa dạng sinh học tỉnh Quảng Trị đến năm 2015, định hướng đến năm 2020” nhằm bảo tồn, phục hồi và phát triển bền vững tính đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh Quảng Trị; sử dụng bền vững nguồn tài nguyên đa dạng sinh học của tỉnh Quảng Trị, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, môi trường, xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Công tác bảo tồn đa dạng sinh học đã đạt được một số kết quả nhất định. Các hệ thống khu bảo tồn đã được thành lập tại những vùng giàu có nhất về đa dạng sinh học của tỉnh và đã góp phần đáng kể cho công tác bảo tồn loài, sinh cảnh và hệ sinh thái.
 
Hiện nay ở Quảng Trị có 3 Khu dự trữ thiên nhiên (Đakrông, Hướng Hóa, Cồn Cỏ); 2 Khu dự trữ cảnh quan (Đường Hồ Chí Minh và Rú Lịnh). Các khu bảo tồn này đã và đang phát huy được vai trò trong bảo tồn đa dạng loài, quần xã sinh vật và hệ sinh thái, góp phần giữ gìn được nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Đặc biệt, nhờ vào việc thành lập Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ mà nguồn lợi thủy sản được phát triển và môi trường biển được bảo vệ, việc thiết lập Khu bảo tồn biển đảo Cồn Cỏ còn mang ý nghĩa pháp lý to lớn trong việc đấu tranh và bảo vệ an ninh chủ quyền quốc gia, chủ quyền biển, đảo trong phạm vi vùng đặc quyền kinh tế nước ta. Ngoài ra, việc đầu tư xây dựng và nâng cấp khu du lịch sinh thái trằm Trà Lộc, các khu rừng cảnh quan,... cũng đã tạo nên thế mạnh trong khai thác du lịch và bảo tồn đa dạng sinh học. Hiện tại các khu bảo tồn thiên nhiên đang hoạt động tích cực và hiệu quả.
 
Việc triển khai có hiệu quả Dự án Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học tiểu vùng Mê Kông đã góp phần giảm thiểu tình trạng chia cắt về sinh cảnh và các hệ sinh thái, tạo thuận lợi cho di chuyển và di cư cũng như tương tác của các loài, đồng thời góp phần vào các hoạt động sinh kế của cộng đồng địa phương cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự án Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học tiểu vùng Mê Kông giai đoạn 2 tính đến cuối năm 2015 đã tổ chức nhiều đợt tập huấn, tham quan học tập kinh nghiệm nhằm tăng cường năng lực cấp tỉnh, huyện, xã về hành lang đa dạng sinh học, GIS, trồng rừng, cải thiện sinh kế, bảo tồn đa dạng sinh học…; tổ chức điều tra và lập phương án giao 740 ha rừng cộng đồng (trên tổng số 3.683 ha theo quy hoạch); trồng mới phục hồi rừng 410 ha.
 
Việc xây dựng các hệ thống rừng đặc dụng cũng đã giúp bảo vệ rừng tự nhiên còn lại của Quảng Trị, bảo tồn đa dạng sinh học và phòng hộ đầu nguồn, đồng thời tạo ra ngôi nhà nơi cư trú an toàn cho các loài hoang dã. Diện tích trồng rừng tập trung từ năm 2011 đến năm 2015 ước đạt 29.705 ha, vượt chỉ tiêu đề ra; tỷ lệ độ che phủ rừng tăng từ 46,7% năm 2010 lên 49,5% năm 2015. Thực hiện dự án điều tra đánh giá và đề xuất các biện pháp phòng trừ các loài sinh vật ngoại lai trên địa bàn tỉnh cũng đã góp phần ngăn chặn không cho chúng lây lan, phát triển trên diện rộng, kịp thời có hướng giải quyết tích cực.
 
Nhiều chiến dịch tuyên truyền lưu động trong cộng đồng dân cư, thôn, bản, trong trường học, tờ rơi, áp phích đến tận hộ gia đình, nhà hàng, cơ sở sản xuất, chế biến... ký cam kết không buôn bán động vật hoang dã đã có sức lan tỏa, nâng cao nhận thức trong quần chúng nhân dân, giảm tiêu thụ và săn bắt trái phép động vật hoang dã.
 
Cũng từ ý thức tự giác của người dân mà ông Nguyễn Văn Phí, ở thôn 5, xã Gio Hải, huyện Gio Linh trong lúc đi đánh bắt hải sản ven bờ phát hiện một con rùa biển nặng 52,3 kg mắc vào lưới và lập tức báo cho cơ quan chức năng tiếp nhận và tiến hành thả về biển. Những hành động trên của người dân cho thấy hiệu quả tích cực của công tác truyền thông và tiếp cận cộng đồng để làm thay đổi thái độ, hành vi của người dân, góp phần quan trọng bảo vệ các loài động vật hoang dã đang gặp nguy hiểm.
 
Việc thường xuyên tổ chức các đợt kiểm tra, truy quét vào rừng, các tụ điểm buôn bán trái phép động vật hoang dã, phát hiện và xử lý kịp thời các vụ vi phạm… đã ngăn chặn có hiệu quả tình trạng vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã trên địa bàn; công tác kiểm soát tình trạng buôn bán, vận chuyển động vật hoang dã đã có nhiều chuyển biến tích cực.
 
Giai đoạn từ năm 2010-2015, toàn tỉnh đã phát hiện, bắt giữ và xử lý hơn 1.500 cá thể động vật rừng với trọng lượng là gần 50.000 kg, trong đó động vật quý hiếm là hơn 13.000 cá thể. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, địa phương cũng đã góp phần bảo vệ đa dạng sinh học, ngăn chặn thành công nạn buôn bán động vật ngày càng gia tăng hiện nay. Trong thời gian tới, để giảm thiểu sự suy thoái của đa dạng sinh học và hướng đến việc thiết lập một mô hình quản lý bền vững tài nguyên rừng cũng như bảo tồn đa dạng sinh học, các sở, ban, ngành, tổ chức đoàn thể và địa phương tỉnh Quảng Trị cần tiếp tục triển khai các hoạt động như tích cực đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, học sinh, sinh viên và mỗi người dân về thực trạng của động vật hoang dã, ý nghĩa của việc bảo vệ động vật hoang dã đối với sự sinh tồn và phát triển của con người; về tác động tiêu cực của việc buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã đối với môi trường tự nhiên và xã hội.
 
Khuyến khích động viên mọi người tham gia phát hiện, ngăn chặn việc khai thác, săn bắt, buôn bán, tiêu thụ bất hợp pháp động vật hoang dã. Phân khu, phân vùng và xây dựng biện pháp, chế độ quản lý bảo vệ các loài đã và đang bị buôn bán, tiêu thụ bất hợp pháp. Xây dựng quy hoạch bảo tồn, đầu tư, phát triển các loài động vật hoang dã phân bố trên địa bàn tỉnh.
 
Gắn quy hoạch bảo tồn phát triển rừng đặc dụng với quy hoạch bảo vệ, tái tạo, phát triển các loài động vật, thực vật nguy cấp, quý, hiếm, loài thông thường có giá trị có nguồn gốc phân bố trên địa bàn. Xây dựng các dự án về bảo vệ, phát triển các loài đặc hữu, các loài thông thường có giá trị. Tăng cường nghiên cứu về đa dạng sinh học nói riêng và vấn đề môi trường nói chung, sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả nguồn tài nguyên, đặc biệt nghiêm cấm những hành vi liên quan đến chặt phá cũng như đánh bắt động vật quý hiếm, làm tốt công tác giao đất, giao rừng cho hộ gia đình cũng như các Ban quản lý rừng.
 
Xây dựng những chính sách thiết thực, giải quyết tốt mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển kinh tế - xã hội địa phương, gắn lợi ích của người dân khi tham gia công tác bảo tồn. Khuyến khích các tổ chức, cá nhân cam kết không buôn bán, tiêu thụ, sử dụng động vật nguy cấp, quý hiếm; đồng thời thông báo hành vi vi phạm tới các cơ quan chức năng để kịp thời xử lý. Thiết lập cơ sở dữ liệu, cơ chế chia sẻ thông tin về bảo vệ động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh; phối hợp thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật trong quản lý, bảo vệ động vật hoang dã.
 
Tăng cường tuần tra, kiểm soát, phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về mua bán, vận chuyển, gây nuôi, chế biến động vật hoang dã tại các cơ sở kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn, trong việc xuất, nhập khẩu động vật hoang dã và các sản phẩm từ chúng tại các cửa khẩu quốc tế, các lối mở trên địa bàn.Tổ chức theo dõi, điều tra, xác minh làm rõ đường dây khai thác, nuôi nhốt, mua bán, vận chuyển trái phép các loài động vật hoang dã.
 
Nắm bắt kịp thời tình hình các đối tượng thợ săn, khai thác rừng để tìm cách quản lý, giáo dục, thuyết phục, đồng thời tìm các chương trình hỗ trợ sinh kế cho người dân và các chương trình xóa đói giảm nghèo để giúp họ cải thiện đời sống. Tăng cường phối hợp liên ngành trong việc thực thi pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã; tổ chức thực hiện tốt công tác cứu hộ cá thể động vật hoang dã, thả về môi trường tự nhiên theo đúng quy định pháp luật. Quản lý, hướng dẫn các cơ sở gây nuôi sinh trưởng, sinh sản động vật hoang dã về quy trình kỹ thuật nuôi và thả lại nơi sinh sống tự nhiên đối với động vật hoang dã. Phát huy sức mạnh của các cơ quan báo chí để làm tốt công tác tư tưởng, biến nhận thức thành hành động trong công tác bảo tồn các loài động vật hoang dã, bảo tồn đa dạng sinh học.
 
Xây dựng và thực hiện tốt các chương trình, đề tài, dự án về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, tăng trưởng xanh, phát triển bền vững… Thực hiện lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ động vật hoang dã trong các chính sách, chiến lược, kế hoạch phát triển của tỉnh, ngành, địa phương. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong công tác bảo tồn. Tiếp tục tăng cường kiểm soát hoạt động buôn bán liên quốc gia các loài động vật hoang dã. Tích cực vận động, tranh thủ các nguồn vốn viện trợ, các chương trình, dự án nhằm phát huy năng lực các cấp, các ngành trong công tác bảo tồn, kiểm soát.
 
                                                          Trường Khoa -Nguyên Kha
                                                             (Nguồn báo Quảng Trị)

 

   Dự án “Lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rừng bền vững cảnh quan Trung Trường Sơn Việt Nam” tuyển cán bộ làm việc toàn thời gian tại Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông
   Dự án “Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học Tiểu vùng Mê Công mở rộng giai đoạn 2” tỉnh Quảng Trị tuyển cán bộ hiện trường làm việc toàn thời gian (ngắn hạn) tại huyện Hướng Hóa
   Sôi nổi các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (05/6), ngày Đại dương thế giới (08/6), Tuần Lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2019 và phát động xây dựng mô hình “Chống rác thải nhựa” tại huyện đảo Cồn Cỏ
   Ngày quốc tế Đa dạng sinh học 22/5/2019: “Đa dạng sinh học của chúng ta, thực phẩm của chúng ta, sức khỏe của chúng ta”
   Hội nghị tập huấn Hướng dẫn kết nối, trao đổi thông tin, báo cáo môi trường cho các Doanh nghiệp, đơn vị quản lý Khu, cụm công nghiệp, Phòng Tài nguyên và Môi trường
   Tăng cường công tác quản lý môi trường trong phòng chống dịch tả lợn Châu Phi trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
   Phong điện - Nguồn năng lượng mới trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
   Thậm định báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án Khu đô thị sinh thái biển AE Resort – Cửa Tùng
   Đoàn công tác Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm tra thiết bị kết nối dữ liệu quan trắc tự động môi trường nước thải tại Nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa
   Kết nối dữ liệu quan trắc nước thải tự động của Trạm xử lý nước thải tập trung của thành phố Đông Hà vào Hệ thống Tiếp nhận và Xử lý dữ liệu quan trắc tự động của Sở Tài nguyên Môi trường tỉnh Quảng Trị