Chuyên mục: Môi trường

Năng lượng sinh khối - nguồn năng lượng cần được khai thác và sử dụng hiệu quả trên địa bàn tỉnh Quảng Trị

Ngày cập nhật:  10/28/2015 10:26:32 AM

       Hiện nay, trên quy mô toàn cầu, sinh khối là nguồn năng lượng lớn thứ tư, chiếm tới 14-15% tổng năng lượng tiêu thụ. Ở các nước đang phát triển, sinh khối thường là nguồn năng lượng lớn nhất, trung bình đóng góp khoảng 35% trong tổng cung cấp năng lượng. Vì vậy, năng lượng sinh khối giữ vai trò quan trọng và có khả năng sẽ giữ vai trò sống còn trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng của thế giới trong tương lai. Khác với các công nghệ năng lượng tái tạo khác, công nghệ năng lượng sinh khối không chỉ thay thế năng lượng hoá thạch mà còn góp phần xử lý chất thải vì chúng tận dụng các nguồn chất thải để sản xuất năng lượng.
      Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng rất lớn về nguồn năng lượng sinh khối. Theo Viện Năng lượng - Bộ Công Thương, tiềm năng sinh khối gỗ năng lượng lên đến gần 25 triệu tấn, tương đương với 8,8 triệu tấn dầu thô. Riêng tiềm năng năng lượng sinh khối phụ phẩm nông nghiệp của nước ta gồm rơm, rạ, trấu, bã mía và các loại nông sản khác lên đến gần 53,5 triệu tấn, tương đương với 12,8 triệu tấn dầu thô. Ðặc biệt, nguồn năng lượng này sẽ liên tục được tái sinh và tăng trưởng đều đặn trong vòng 30 năm.
      Trước tình hình biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp và đã có nhiều tác động tiêu cực đến đời sống người dân và các ngành sản xuất, Chính phủ đã ban hành các chính sách, văn bản pháp luật qui định về tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, như: Nghị quyết số 35/NQ-CP ngày 18/3/2013 về một số vấn đề cấp bách trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, trong đó có nội dung tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường, ưu tiên phát triển nguồn năng lượng sạch, năng lượng tái tạo hướng tới phát triển nền kinh tế xanh; Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014 đến 2020, trong đó, chủ đề số 02 đó là tập trung giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; Cơ chế hỗ trợ phát triển các dự án điện sinh khối tại Việt Nam. Như vậy, đối với mỗi địa phương, việc xem xét khai thác nguồn năng lượng tái tạo sạch có ý nghĩa hết sức quan trọng cả về kinh tế, xã hội, an ninh lương thực và phát triển bền vững cho địa phương nói riêng và quốc gia nói chung.

     

                                Sinh khối (Ảnh:Internet)

     Quảng Trị có trên 4/5 diện tích là đồi núi, với 290.476 ha đất lâm nghiệp có rừng chiếm 61,28% diện tích đất tự nhiên; đất sản xuất nông nghiệp với diện tích 87.837ha, chiếm 18,53%; cơ cấu GDP ngành nông - lâm nghiệp - thủy sản chiếm 23,5%. Đây là một trong những thế mạnh của tỉnh nhà và trong thời gian qua, ngành đã có những bước phát triển đáng kể, khai thác được tiềm năng, lợi thế của từng vùng, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Nông – lâm nghiệp phát triển là cơ hội để tạo ra một lượng lớn sinh khối để sản sinh ra nguồn năng lượng dồi dào. Năng lượng sinh khối có thể khai thác từ phụ phẩm lâm nghiệp như: thực vật thải bỏ trong quá trình khai thác, tận thu gỗ và trong quá trình thực hiện các biện pháp kỹ thuật lâm sinh (tỉa thưa rừng, vệ sinh rừng, nuôi dưỡng rừng…); các chất thải bỏ trong quá trình sản xuất dăm, chế biến bột giấy, cưa xẻ gỗ; phần thừa cây xanh trong quá trình cắt tỉa cây xanh đô thị. Năng lượng sinh khối có thể khai thác từ phụ phẩm nông nghiệp bao gồm: rơm lúa, trấu, thân lá ngô, thân lá sắn, dây lá khoai lang, ngọn lá mía, dây lá lạc, phân gia súc, phân gia cầm. Ngoài ra còn có nguồn sinh khối hữu cơ từ chất thải sinh hoạt và các ngành công nghiệp chế biến thực phẩm (tinh bột sắn, thủy sản), khí mêtan từ các bãi chôn lấp chất thải rắn, trạm xử lý nước thải. Những phụ phẩm, chất thải hữu cơ, khí thải này sẽ được sử dụng làm nguyên liệu đốt (viên nén sinh học), khí sinh học, điện sinh học, nhiên liệu sinh học (etanol, dầu thực vật).

     

                   Rừng dương xen lẫn tràm tại xã Hải Lệ, thị xã Quảng Trị

     Việc chuyển đổi sinh khối thành năng lượng bao gồm nhiều phương pháp khác nhau phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, công nghệ chuyển đổi, các hình thức ứng dụng của năng lượng sinh khối và điều kiện kinh tế của mỗi địa phương.
Tại tỉnh Quảng Trị, người dân và các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã biết tận dụng các phụ phẩm để làm nguyên liệu đốt như các cơ sở chế biến gạo ở Cụm công nghiệp Ba Bến, thị xã Quảng Trị áp dụng công nghệ ép củi trấu nén. Củi trấu nén được sản xuất từ các vỏ trấu rời, được dùng làm nhiên liệu thay thế cho than đá và dầu mỏ. Nó tận dụng được nguồn thải gây ô nhiễm môi trường do việc xay xát lúa gây ra. Việc sử dụng củi trấu nén tiết kiệm đến 60% so với nhiên liệu dầu và 20-30% so với than đá. Tro từ việc đốt trấu có thể dùng làm phân bón và ứng dụng cho ngành công nghiệp xi măng, vật liệu xây dựng.
     Khí sản xuất từ quá trình phân huỷ chất hữu cơ được sử dụng rộng rãi làm nhiên liệu cho các máy phát điện. Điện sản xuất dưới hình thức này coi như là một nguồn năng lượng tái tạo thân thiện môi trường với giá thành cạnh tranh. Việc sử dụng khí từ quá trình phân rải chất hữu cơ còn tạo cơ hội sử dụng chất thải để sản xuất năng lượng sinh khối, qua đó giúp thúc đẩy xử lý chất thải như một hình thức bền vững của quản lý chất thải. Hiện chưa có thống kê chính xác về việc sử dụng nguồn năng lượng này trên địa bàn tỉnh.
     Viên nén sinh học một dạng nhiên liệu sinh học có nguồn gốc từ vật liệu sinh khối thay thế cho nhiên liệu đốt trong ngành công nghiệp như than đá, dầu DO, FO, Gas và nhiên liệu hóa thạch khác. Mùn cưa sau khi được sấy khô tới độ ẩm thích hợp được đưa vào hệ thống máy ép viên nén với áp lực cao cho ra những viên có hình dạng đồng nhất. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã có một số doanh nghiệp đang sản xuất viên nén sinh học như: Công ty Cổ phần vật tư kỹ thuật nông nghiệp Quảng Trị; Công ty Cổ phần Hải Lâm Xanh, Công ty TNHH Phương Thảo Công ty TNHH MTV Đức Hiền, Công ty Cổ phần xây dựng Viễn thông Việt Nam, …với tổng công suất khoảng 200.000 tấn sản phẩm/năm; 01 doanh nghiệp đang chuẩn bị đầu tư dự án sản xuất viên nén sinh học với công suất 100.000 tấn sản phẩm/năm (Công ty Cổ phần Thái Bình Xanh).
     Việc sử dụng năng lượng sinh khối không những đem lại nguồn năng lượng tái tạo phục vụ cho hoạt động sản xuất và đời sống của con người mà còn giảm thiểu được lượng lớn chất thải thải ra môi trường, từ đó giảm nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, việc điều tra, đánh giá trữ lượng, tình hình sử dụng, tiềm năng khai thác năng lượng sinh khối trên địa bàn tỉnh chưa được thực hiện; nhận thức về năng lượng sinh khối còn hạn chế; việc khai thác sử dụng theo lối cổ truyền nên hiệu quả thấp, hiệu suất thấp và gây ô nhiễm môi trường. Rào cản lớn nhất để tiếp cận và khai thác những nguồn năng lượng này chính là công nghệ và chi phí thiết bị đắt hơn so với thiết bị sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Để phát triển năng lượng sinh khối trên địa bàn tỉnh, cần tập trung một số giải pháp sau:
     - Tiến hành điều tra, đánh giá trữ lượng, tình hình sử dụng, tiềm năng khai thác năng lượng sinh khối trên địa bàn tỉnh; xây dựng chính sách, quy hoạch để phát triển năng lượng sinh khối; huy động nguồn lực hỗ trợ từ Trung ương, các tổ chức phi chính phủ để nghiên cứu triển khai và phát triển ứng dụng.
     - Tập trung nghiên cứu và ứng dụng một số công nghệ trong điều kiện nông hộ nhỏ như: bếp cải tiến (bếp gas trấu cải tiến, bếp trấu cải tiến, bếp than cải tiến, bếp lâm nghiệp …), khí sinh học.
     - Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, các phương pháp ứng dụng năng lượng sinh khối.
Trong khi nguồn năng lượng hóa thạch ngày càng cạn kiệt, nhu cầu sử dụng năng lượng ngày càng cao thì giải pháp sử dụng nguồn năng lượng sinh khối để thay thế mang ý nghĩa to lớn trên các khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường. Với những lợi thế của địa phương, Quảng Trị có tiềm năng để phát triển năng lượng sinh khối cả trong hiện tại và tương lai, vì vậy cần có những giải pháp để triển khai ứng dụng năng lượng sinh khối một cách hiệu quả vào sản xuất và đời sống.
                   

                                              Bài: Phong Lan (CCBVMT)

   Phát động thực hiện mô hình “Tăng cường năng lực phân loại rác tại nguồn khu vực nông thôn thí điểm tại xã Hải Vĩnh, huyện Hải Lăng” hưởng ứng Chiến dịch làm cho thế giới sạch hơn năm 2019
   Chương trình "Quảng Trị: Thu hút đầu tư, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường" và tôn vinh các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường năm 2019
   Dự án “Lồng ghép bảo tồn đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rừng bền vững cảnh quan Trung Trường Sơn Việt Nam” tuyển cán bộ làm việc toàn thời gian tại Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông
   Dự án “Hành lang bảo tồn đa dạng sinh học Tiểu vùng Mê Công mở rộng giai đoạn 2” tỉnh Quảng Trị tuyển cán bộ hiện trường làm việc toàn thời gian (ngắn hạn) tại huyện Hướng Hóa
   Sôi nổi các hoạt động hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới (05/6), ngày Đại dương thế giới (08/6), Tuần Lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2019 và phát động xây dựng mô hình “Chống rác thải nhựa” tại huyện đảo Cồn Cỏ
   Ngày quốc tế Đa dạng sinh học 22/5/2019: “Đa dạng sinh học của chúng ta, thực phẩm của chúng ta, sức khỏe của chúng ta”
   Hội nghị tập huấn Hướng dẫn kết nối, trao đổi thông tin, báo cáo môi trường cho các Doanh nghiệp, đơn vị quản lý Khu, cụm công nghiệp, Phòng Tài nguyên và Môi trường
   Tăng cường công tác quản lý môi trường trong phòng chống dịch tả lợn Châu Phi trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
   Phong điện - Nguồn năng lượng mới trên địa bàn tỉnh Quảng Trị
   Thậm định báo cáo đánh giá tác động môi trường Dự án Khu đô thị sinh thái biển AE Resort – Cửa Tùng